Over Freinetonderwijs
Freinetonderwijs is een vorm van vernieuwingsonderwijs gebaseerd op de theorieën van de pedagoog Célestin Freinet.
Célestin Freinet (1896–1966) was een Franse onderwijzer en pedagoog die, door eigen ervaring, in de praktijk van zijn klassen heel geleidelijk allerlei vernieuwingen heeft ingevoerd. Zijn onderwijsfilosofie gaat uit van ervarend leren binnen een zinvolle context, met een open blik gericht op de samenleving.' Centraal is de opvatting dat er een verband bestaat tussen onderwijs en samenleving'
Freinetonderwijs kenmerkt zich doordat de werkelijkheid van alledag binnen de school gestalte krijgt. De school is op die manier geen eiland in de maatschappij, maar onlosmakelijk verbonden met de belevingswereld van het kind buiten de school.
' Het kind centraal in zijn algehele ontwikkeling'
Op Elckerlyc staat het kind centraal: het kind in al zijn aspecten met zijn of haar individuele eigenschappen en mogelijkheden. Hierbij wordt er niet alleen gekeken naar de verstandelijke (cognitieve) ontwikkeling. De sociaal-emotionele – en creatieve ontwikkeling neemt een belangrijke plaats in. Die vindt niet in aparte lessen plaats maar is ingebed in het hele onderwijs. De freinetscholen in Nederland en Vlaanderen onderhouden een goede band en verrijken elkaar in de ervaringen met het freinetonderwijs. Daarbij worden ze gesteund door de vereniging voor freinetpedagogie die scholing, bijeenkomsten, uitgaven en materialen organiseert en mogelijk maakt.
Overeenkomsten en verschillen met andere vormen van vernieuwingsonderwijs
Hieronder een direct overzicht van de overeenkomsten en verschillen tussen vijf grote traditionele vernieuwingsstromingen: Montessori-, Vrijeschool-, Jenaplan-, Dalton- en Freinetonderwijs.
Dit is een algemene vergelijking van de verschillende onderwijsvisies en vormen. De uitwerking op Elckerlyc heeft te maken met specifieke keuzes in de ontwikkeling van de school en haar populatie.
1. Overeenkomsten met het Freinetonderwijs
|
Stroming |
Gedeelde Visie met Freinet |
Specifieke Overeenkomst in de Praktijk |
|
Montessori |
Het kind staat centraal en leert door actieve zelfwerkzaamheid in plaats van passief luisteren naar de leraar. |
Beide stromingen vertrouwen op de innerlijke motivatie en de natuurlijke drang van het kind om te ontdekken en te 'handelen'. |
|
Vrijeschool |
Brede, holistische vorming van het hele kind en een sterke focus op creativiteit, expressie en handvaardigheid. |
Zowel Freinet als de Vrijeschool hechten veel waarde aan kunst, toneel en handwerk als essentieel onderdeel van het dagelijkse leerproces. |
|
Jenaplan |
De school functioneert als een democratische gemeenschap en een afspiegeling van de echte samenleving. |
In beide klassen speelt de kring (gesprek) een centrale rol om samen te plannen, ervaringen te delen en de groepsdemocratie te vormen. |
|
Dalton |
Het stimuleren van eigen verantwoordelijkheid, zelfstandigheid en het gezamenlijk oplossen van problemen. |
Kinderen plannen zelfstandig (een deel van) hun werkzaamheden en werken samen in coöperatieve vormen zonder constante sturing. |
2. Directe Vergelijking van de Verschillen
|
Stroming |
Grondlegger |
Kernbegrip / Focus |
Groepsindeling |
Typisch Kenmerk in de Klas |
|
Montessori |
Maria Montessori |
Autonomie & wetenschappelijk materiaal |
Verticale groepen (3 leeftijden) |
Specifieke montessorimaterialen per leerfase. |
|
Vrijeschool |
Rudolf Steiner |
Antroposofie, hoofd, hart en handen |
Horizontale jaarklassen |
Seizoensfeesten, kunst, ambachten en periodeonderwijs. |
|
Jenaplan |
Peter Petersen |
De school als werkgemeenschap |
Stamgroepen (2 of 3 leeftijden) |
Ritmisch weekplan: gesprek, spel, werk en feest. |
|
Dalton |
Helen Parkhurst |
Zelfstandigheid en weektaakplanning |
Vaak jaarklassen |
Takenbord waarmee leerlingen zelfstandig hun werk plannen. |
|
Freinet |
Célestin Freinet |
Ervaringsleren, zinvol werk en democratie |
Verschillende vormen mogelijk |
Eigen drukkerij (schoolkrant) en de coöperatieve klassenvergadering. |